CHARAKTERYSTYKA ROZWOJU BIOLOGICZNEGO W OKRESIE STARSZOSZKOLNYM

CHARAKTERYSTYKA ROZWOJU BIOLOGICZNEGO W OKRESIE STARSZOSZKOLNYM
W okresie tym występują u dzieci bardzo znaczne różnice rozwój sonantycznego od 11-14 r.ż. Występuje wrażenie przyspieszeniae tempa wzrostu oraz zbliżanie się kolejnego okresu rozwoju – dojrzewania. Dziecko ma prawie pełne stałe uzębienie z wyjątkiem ósmych zębów. Dziewczęta stają się wyższe niż chłopcy, zmienia się ich sylwetka , sposób poruszania i zachowania. Dziewczynki naogół kończą swój skok pokwitaniowy, a chłopcy wchodzą w ten okres. Zaczynają wtedy szybko rosnąc, przestają dziewczęta i pojawiają się zmiany typowe dla okresu dojrzewania. Następuje gwałtowny rozwój psychoruchowy, ale dzieci wykazują indywidualne cechy ruchowe, dlatego konieczna jest indywidalizacja w zajęciach ruchowych. Zasadniczym zajęciem dzieci staje się nauka. Wyobraźnia staje się kontrolowana. U dziecka kształtuje się umiejętność współżycia z rówieśnikami pod uporządkowuje się rygorom szkolnym, koleżeńskość i współdziałanie grupowe

CHARAKTERYSTYKA ROZWOJU DZIECKA WIEKU 7 – 10 LAT

CHARAKTERYSTYKA ROZWOJU DZIECKA WIEKU 7 – 10 LAT
Charakteryzuje się dość jednostajnym tempem wzrastania. Przyrost masy i długości ciała są stosunkowo małe – przewaga przyrostu masy ciała nad tempem wzrastania. Jest to „okres fizjologicznego pełnienia”. Rozwój uzębienia stałego, zanikanie tkanki limfatycznej. Dziewczęta zaczynają górować nad chłopcami wzrostem, masą ciała, zmienia się sylwetka, rysy twarzy, sposób poruszania się i zachowania. Intensywny rozwój psychoruchowy – zręczność, dokładność. Miarą dojrzałości psychofizycznej dziecka w tym okresie jest dojrzałość szkolna – dziecko szybko zdobywa wiadomości, wzbogaca zasób słów, umie się nimi swobodnie i prawidłowo posługiwać, opanowuje wyrażanie myśli, doskonali sprawność manualną. Rozwija stopniowo zdolności spostrzegania, poszerza się zakres pojęć, udoskonala się i kształtuje pamięć, myślenie staje się coraz bardziej logiczne, rozwija się proces analizy i syntezy myślowej, wyobraźnia jest coraz bardziej kontrolowana. Dziecko zdobywa umiejętności koncentracji uwagi, wdraża się do pełnego i prawidłowego udziału w życiu zbiorowym

CHARAKTERYSTYKA ROZWOJU DZIECKA W WIEKU 4 – 6 LAT

CHARAKTERYSTYKA ROZWOJU DZIECKA W WIEKU 4 – 6 LAT
Głowa powiększa się nieznacznie, wzrastają natomiast tułów i kończyny, które wyraźnie się wyróżniają. Dziecko jest szczupłe, charakteryzują je cienkie jakby za długie ręce i nogi oraz stosunkowo nieduża głowa , osadzona na cienkiej, długiej szyi. Kości i mięśnie rosną szybko, wzrasta także siła mięśni i sprawność neuromotoryczna. Wciąż jednak słabe są wiązadła, co bywa przyczyną występowania urazów i wad postawy. Następuje rozwój i usprawnienie narządów wewnętrznych: serca, płuc, układu pokarmowego. Normalizują się tętno i ciśnienie krwi, zmniejsza się liczba oddechów. Poziom hemoglobiny, liczba krwinek czerwonych, białych zbliża się do normy człowieka dorosłego. Zmienia się tor oddechowy z przeponowego na brzuszno - piersiowy lub piersiowy. Układ limfatyczny ulega przyrostowi (powiększenie migdałów, węzłów chłonnych). Pod koniec tego okresu zaczyna się zmiana uzębienia mlecznego na stałe. Następuje stabilizacja procesów rozwojowych – niewielkie przyrosty roczne masy ciała i wysokości, z przewagą wzrastania. Dziecko powinno posiąść zdolność koordynacji ruchów, co jest wynikiem dojrzałości ośrodkowego układu nerwowego. Ustala się również prawo – lub lewostronna lateralizacja. Następuje dalszy rozwój układu nerwowego. Stwierdza się przewagę procesów pobudzania nad procesami hamowania, intensywnie są wytwarzane odruchy warunkowe. Bardzo dynamiczny jest rozwój funkcji psychicznych: mowa, wyobraźnia, spostrzeganie, myślenie. W tym okresie kształtują się pamięć i uwaga dowolna, zaczyna się rozwój uczuć wyższych, rozwój przystosowania społecznego. Bardzo ważny jest w tym okresie jest sen nocny i sen w ciągu dnia, hartowanie dziecka (przebywanie na świeżym powietrzu).

CHARAKTERYSTYKA ROZWOJU DZIECKA W WIEKU OD 0 – 3 LATA

CHARAKTERYSTYKA ROZWOJU DZIECKA W WIEKU OD 0 – 3 LATA
Noworodek (od urodzenia do 28 dnia) – donoszony waży około 3,5 kg, wcześniak poniżej 2,5 kg. Ma około 50cm długości. W ciągu pierwszych dni traci około 10% ciężaru, spowodowane to jest oddaniem moczu i pierwszego stolca, wysychaniem pępowiny i całej skóry, usunięciem mazi płodowej. Po kilku dniach zaczyna przybierać na wadze. U noworodka występuje „przełom hormonalny” obrzęk narządów płciowych, rozszerzone gruczoły łojowe skóry, obrzęknięte sutki. Następuje również zmiana obrazu krwi. Przewód pokarmowy nie jest całkowicie dojrzały. Zauważalne są odruchy wrodzone tzw. atawistyczne (odruch pełzania, chodzenia, chwytny, moro). Noworodek jest szczególnie wrażliwy na infekcje, szczególnie na katar i grypę. Niemowlak – od 4 tygodnia życia do końca 1rż. – odznacza się wielką dynamiką rozwoju. Jego długość zwiększa się o połowę, w 5 pierwszych miesiącach potraja swoją masę urodzeniową. Rosną tułów i kończyny, głowa znacznie mniej, w połowie roku wyżynają się pierwsze zęby tzw. zęby mleczne. Niemowlę bardzo dużo je, konieczne jest karmienie naturalne ze względu na to, że pokarm matki jest czysty biologicznie i niezainfekowany, a kontakt ten wpływa na powstanie i rozwój emocjonalny matki i dziecka. O rozwoju dziecka w 1 r. mówimy, że jest to rozwój psychoruchowy. Pionizacja postawy ciała, uczy się ludzkiej mowy, samodzielnie porusza się, chodzenie które opanowuje pod koniec 1 albo 2 r. ż., zdolność chwytania wiążąca się z korelacją wzrokowo – ruchową. Opanowanie zwieraczy, oddawanie stolca, moczu w sposób kontrolowany – rozwój emocjonalny w pierwszych miesiącach uczy się rozpoznawać matkę, uczy się jej zapachu, głosu, dotyku. Uczy się ją rozumieć, rodzi się miłość, matka daje poczucie bezpieczeństwa. Otaczające dziecko osoby dają wzorzec do naśladowania, możliwość uczenia się, poznawania ludzkich możliwości. Poniemowlęcy – 2 – 3 r. ż. – tempo rozwoju somatycznego jest wolniejsze, mniejsze jest zapotrzebowanie na pokarm, zmniejsza się ilość podskórnej tkanki tłuszczowej, dziecko staje się znacznie szczuplejsze, ale za to sprawniejsze. Zaczynają być widoczne zarysy muskulatury. Dziecko doskonali swoją motorykę i mowę, przez co staje się bardziej niezależne. Poznaje otoczenie, bardzo dużo się uczy. Ogromne jest w tym okresie zapotrzebowanie na ruch.

CHARAKTERYSTYKA ROZWOJU PRENATALNEGO

CHARAKTERYSTYKA ROZWOJU PRENATALNEGO
Pierwsza faza rozwoju, a więc zapylenie i pierwsze podziały zygoty, odbywa się zwykle w jajowodzie. Do macicy dociera już cała grupa komórek, która rozwinęła się z zygoty i zaczyna się rozwój wewnątrzmaciczny. Macica to wór mięśniowy o zdolności do zmieniania swych rozmiarów. Błona śluzowa macicy pod wpływem hormonów ulega przerostowi, rozpulchnieniu i przekrwieniu. Pierwszy okres rozwoju następuje w warunkach wrośnienia embrionu w błonę śluzową macicy, odżywianie odbywa się przez bezpośrednie opłukiwanie przez krew matki. To trwa do czasu wytworzenia łożyska, od tego momentu mówimy o rozwoju płodu, a nie embrionu. Łożysko jest wytworzone w 2 m. ciąży i funkcjonuje do urodzenia dziecka. Rozwija się z tkanek płodu i matki. W łożysku następuje przekazywanie substancji odżywczych i tlenu z krwi matki do krwi płodu. Poprzez łożysko nie przenikają drobnoustroje poza nielicznymi które mogą wywoływać choroby wrodzone. W środkowej części jest pępowina która wnika do łożyska, składa się ze skręconych naczyń krwionośnych płodu z tworem galaretowatym, umożliwia swobodne poruszanie się płodu wewnątrz macicy. W 3 tygodniu zarodek ma już około 2 mm. Wytwarza się pierwotna cewka naczyniowa, z której w następnym tygodniu kształtuje się serce, w 4 tygodniu zarodek ma już związki mózgu, oczu, żołądka nerek, a serce rozpoczyna pracę. Twarz wykształca się około 7 – 8 tygodnia, w tym też czasie rozwój układu mięśniowego nerwowego stwarza możliwości wykonywania pierwszych ruchów. W 3 miesiącu można określić płeć dziecka. Ma ono 8 cm. długości i wykształcone już prawie wszystkie narządy wewnętrzne. Zostaje zakończony ważny okres rozwoju tzw organogeneza. W 4 miesiącu ciąży jest to okres krytyczny bo mogą wystąpić w nim wady wrodzone spowodowane wrażliwością tworzących się narządów nadczynniki szkodliwe. Dalszy okres rozwoju to doskonalenie struktur i trening do samodzielnego życia. Wewnątrz macicy znajdują się wody płodowe, które zapewniają stałą ciepłotę, ochronę mechaniczną przed urazami oraz warunki do poruszania się. Już od 5 miesiąca ciąży matka czuje ruchy płodu. W ostatnim okresie ciąży dziecko wykonuje nie tylko ruchy poprzez skurcze mięśni, zaczyna wykonywać ruchy oddechowe. Pracują już także nerki, przewód pokarmowy, choć też działa produkuje niewiele kału, zwanego smołką

CZYNNIKI EGZOGENNE ROZWOJU CZŁOWIEKA

CZYNNIKI EGZOGENNE ROZWOJU CZŁOWIEKA
Czynniki egzogenne w życiu pozapłodowym dzieli się na działające w następujących rodzajach środowisk: - środowisko biogeograficzne – modyfikatory naturalne; - środowisko społeczno – ekonomiczne – modyfikatory kulturowe. Środowisko biogeograficzne – otaczający nas świat zwierzęcy i roślinny, powietrze, woda i gleba, klimat, rzeźba terenu, promieniowania, siła grawitacji ziemskiej itp., częste infekcje i zakażenia pasożytami, związane zazwyczaj ze złymi warunkami bytowymi, powodują opóźnienia, a nawet zahamowania rozwoju. Powietrze promieniowanie słoneczne, zanieczyszczenia pyłowe, gazowe i biologiczne mają duże znaczenie dla rozwoju dziecka. Woda i gleba mogą być źródłem zakażeń, ujemnie wpływających na rozwój, ale także zawierają sole mineralne i mikroelementy niezbędne do prawidłowego rozwoju. Istnieje związek między właściwościami klimatu i wysokości nad poziomem morza, a rozwojem człowieka – u mieszkańców obszarów tropikalnych mniejsza jest masa ciała, smuklejsze kończyny i szyja, lepiej rozwinięty układ żył powierzchniowych (sprzyja to utracie ciepła) - na obszarach zimnych skracają się obwodowe części ciała (zmniejsza się utratę ciepła) dzieci mają mniejsze i drobniejsze dłonie i stopy oraz krótsze szyje, wolniejsze jest tempo rozwoju, opóźnia się procesy kostnienia. Środowisko społeczno – ekonomiczne – na rozwój składają się następujące czynniki: - standard życiowy, w tym wysokość dochodów rodzinnych – poziom wykształcenia i kultury rodziców oraz wychowanie od czego zależą: poziom higieny mieszkania, higieny osobistej, żywienia, atmosfera domu rodzinnego, przedszkola, szkoły, organizacja czasu nauki, czasu wolnego i wypoczynku, poziom bytowy dziecka, liczebność rodziny – wielkość i rodzaj środowiska społecznego – tradycja, obyczaje, zwyczaje uwarunkowane czynnikami kulturowymi i światopoglądowymi

CZYNNIKI PARAGENETYCZNE W ROZWOJU CZŁOWIEKA

CZYNNIKI PARAGENETYCZNE W ROZWOJU CZŁOWIEKA
Do czynników paragenetycznych zalicza się: - układ nerwowy, - układ hormonalny, - narządy i tkanki. Układ nerwowy – integruje i reguluje pracę pozostałych układów narządów. Układ dokrewny (hormonalny) – wytwarza środowisko chemiczne. Hormony – silnie biologicznie substancje katalizują i wpływają na wszystkie funkcje życiowe i przemiany. Działanie ich jest zazwyczaj sprzężone, jedne oddziałują synergistycznie, inne antagonistycznie. Współdziałają ściśle z układem nerwowym. Narządy i tkanki – kierują procesami rozwoju i zapewniają im prawidłowy przebieg. Dysfunkcje ich prowadzą do zakłóceń rozwoju. Wpływ cech matki – wiek i pokrewieństwo rodziców oraz kolejność ciąży (wysokość ciała matki ma silniejszy wpływ na wzrost noworodka niż wysokość ojca, niemowlęta matek młodocianych rozwijają się wolniej, dzieci pierworodne w zakresie rozwoju motorycznego, umysłowego rozwijają się szybciej niż dzieci z porodów następnych

CZYNNIKI GENETYCZNE ROZWOJU CZŁOWIEKA

CZYNNIKI GENETYCZNE ROZWOJU CZŁOWIEKA
Czynniki genetyczne zawarte są w tzw. kodzie genetycznym, uzewnętrzniają się w postaci zespołu cech odziedziczonych po rodzicach. Kod genetyczny składa się z chromosomów znajdujących się w nich genów. Liczba chromosomów wynosi 46, z tego 22 pary nazwano chromosomami autosomalnymi, a jedną parę chromosomami płciowymi (u kobiety XX, a u mężczyzny XY). W wyniku podziału redukcyjnego (mejozy gonosomów) potomek otrzymuje po 23 pojedyncze chromosomy od każdego z rodziców. Geny stanowiące materiał chromosomalny (chromatynę), zbudowane są z kwasu dezoksyrybonukleinowego - DNA, z kwasu rybonukleinowego – RNA i z innych białek. DNA jest polimerem złożonym z powtarzających się elementów nukleotydów. Za pomocą RNA z rybosomów cytoplazmy powstaje matryca kodu genetycznego. Geny od ojca i matki podlegają prawom segregacji i rekombinacji, do którego dołącza się działanie genów dominujących recesywnych. Każda cecha posiada odpowiednik w postaci pary genów, zwanych allelami. Ponieważ powstają niezliczone ilości kombinacji i układów genów, każdy człowiek jest inny i każde dziecko rozwija się inaczej. Inaczej w ten sposób wyłania się genotyp, którym nazywa się zespół wszystkich genów danego organizmu, charakterystyczny dla niego przez ich układ, charakter, liczbę oraz warunkujący jego właściwości dziedziczne. W toku rozwoju organizmu w wyniku współdziałania genotypu i różnych czynników zewnętrznych wytwarza się fenotyp – zespół cech morfologicznych, fizjologicznych. Genotyp danego człowieka wpływa na ukierunkowanie procesów metabolicznych, a przez to – na przebieg rozwoju, kształtuje reakcje ustroju na czynniki środowiska zewnętrznego. Płeć – dziewczynka posiada 2 chromosomy X, z których jeden jest aktywny, a drugi spełnia rolę chromatyny płciowej. U chłopca są 2 różne gonosomy – XY. X jako nieaktywny jest chromatyną, natomiast Y jest aktywny i determinuje płeć. Różnice płciowe zależą również od genów zawartych w chromosomach autosomalnych.

CECHY, ASPEKTY I ZRÓŻNICOWANI9E ROZWOJU BIOOLOGICZNEGO CZŁOWIEKA

CECHY, ASPEKTY I ZRÓŻNICOWANI9E ROZWOJU BIOOLOGICZNEGO CZŁOWIEKA
1.Rozrost – zwiększenie masy ludzkiego ciała: ilościowe – to długość lub wysokość do 18 roku życia, szerokość, obwodowe – biodra , uda, itp., głębokościowe – np. klatki piersiowej. Wszystko to co znajduje się pod kontrolą nazywamy prawidłowością. 2. różnicowanie – rozbudowa komórek i tkanek (cyto i lustogenzea) i grupowanie się tkanek w określone moduły lub zespoły - organogeneza - dostrajanie się poszczególnych układów i zespołów do pozostałych. 3. dojrzewanie – swoisty proces różnicowania polegający na dokonaleni funkcji poszczególnych układów. 4. tempo – w pewnych okresach obserwujemy zmiany ilo0ściowe

ROZWÓJ ONTOGENTYCZNY I FILOGENETYCZNY CZŁOWEKA.

ROZWÓJ ONTOGENTYCZNY I FILOGENETYCZNY CZŁOWEKA.
Rozwój ontogenetyczny- (osobniczy), od momentu poczęcia do uzyskania pełnej dojrzałości, swoisty i niepowtarzalny dla każdego człowieka. Rozwój filogenetyczny- (gatunku),w toku którego w życiu embrionalnym (zarodkowym) powtarzają się kolejne stadia ewolucji biologicznej człowieka (prawo Haeckla). Rozwój ten potwierdza przynależność człowieka do świata zwierzęcego oraz jego pojawienie się na ziemi na drodze ewolucji biologicznej.