Etyka jako dyscyplina filozoficzna. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności

Etyka jako dyscyplina filozoficzna. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności
Zdaniem szwajcarskiego historyka filozofii Gigona starożytnych Greków charakteryzowały następujące formy życia:
- miłość do sławy (philokracja)
- miłość do bogactwa (philoplutia)
- miłość do przyjemności (philohedonia)
- miłość do mądrości (philosophia).
Miłość mądrości rodzi z kolei podział wszystkich nauk (według Arystotelesa) na:
- teoretyczne (theoria), […]

Poiesis a praxis. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności

Poiesis a praxis. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności
Relację tę Arystoteles rozpoczął od opisu struktury ludzkich czynności. Raz mamy do czynienia z cnotami, które znajdują się jakby poza tymi czynnościami - kiedy architekt buduje dom, to jego czynność służy realizacji tego czynu. Działania tego rodzaju, które cel mają poza sobą, należą do typu […]

Eudaimonia. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności

Eudaimonia. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności
Było to pojęcie centralne dla etyki Arystotelesa. Etyka za swój przedmiot ma praxis. Czy jednak każda praxis służy za środek do jakiegoś celu, czy też jest praxis, która jest celem sama w sobie? Arystoteles najwyższy cel (cnotę) utożsamiał z najwyższym dobrem. U stoików najwyższym celem była euboulia […]

Sprawiedliwość. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności

Sprawiedliwość. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności
Dyspozycją dobrą jest każda dyspozycja woli człowieka, przez którą, w sposób wolny, wykonuje specyficzną dla siebie czynność. Dobrą dyspozycją jest unikanie skrajności - tego, co za dużo i tego, co za mało. Wtedy trafia się w “złoty środek” (mesotes). Niemoralnym postępowaniem jest postępowanie ekstremalne - odchodzenie […]

Przyjemność i przykrość Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności

Przyjemność i przykrość Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności
. Zakres dla cnoty męstwa jest wyznaczony przez strach i zbytnią pewność siebie. Strach wyraża się poprzez uczucie nieprzyjemności, pewność siebie natomiast związana jest z uczuciem przyjemności. Decyzja podjęta z zuchwalstwa jest tak samo zła jak podjęta ze strachu. Źle, jeżeli ktoś się zbytnio lęka, […]

Cnoty etyczne. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności

Cnoty etyczne. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności
Arystoteles wyróżnił następujące cnoty etyczne:
andreia - męstwo
sophrosyne - umiarkowanie
eleutherides - szczodrość
megaloprepeia - wspaniałomyślność
megalopsychia - wielkoduszność, duma
philothymia - ambicja
praotes - cierpliwość
eletheia - prawdomówność
eutrapelia - takt, grzeczność
dikaiosyne - sprawiedliwość
philia - przyjaźń
Spośród wymienionych na szczególną uwagę zasługują: megalopsychia […]

Cnoty dianoetyczne. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności

Cnoty dianoetyczne. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności
Dzielą się na takie, które przynależą rozumowi teoretycznemu i na takie, które przynależą rozumowi praktycznemu człowieka. Cnoty różnią się tym, co konieczne i tym, co przygodne. Rozum teoretyczny zajmuje się tym, co konieczne. Jeżeli jest jemu przyporządkowany duch, wiedza i mądrość, to wtedy mówimy o dobrze […]

Koncepcja państwa. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności

Koncepcja państwa. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności
Arystoteles rozważał w tym miejscu polis jako miejsce realizacji ludzkiego szczęścia. Polityka Arystotelesa, jako dyscyplina rozważań o działaniu jednostek, była połączeniem jego osobistych doświadczeń oraz polityki realnej. Po śmierci Platona udał się do Assos (Azja Mniejsza), gdzie chciał przy tamtejszej tyranii urzeczywistnić swoją koncepcję. Nie trwało […]

Koncepcja wychowania. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności

Koncepcja wychowania. Arystoteles (384-322 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności
Wychowanie człowieka winno się zacząć jeszcze przed jego narodzeniem. Powinny być przestrzegane przez ludzi zasady eugeniki, kontroli urodzeń; dzieci kalekie winny być, podobnie jak w Sparcie, porzucane. Dzieci muszą być pod stałą kontrolą. Siedmioletnie dziecko powinno pójść do szkoły, gdzie zacznie się je uczyć pisać […]

Dobro i dusza. Platon (427-347 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności.

Dobro i dusza. Platon (427-347 przed Chr.) Koncepcje etyki w starożytności.
Czasami uważa się jakoby Platon ulegał poglądowi Heraklita, że wszystkie rzeczy zmysłowe są złudzeniem. Stałe jest tylko to, co nie ma związku ze światem zmysłowo postrzeganym. Ale Platon nawiązywał przede wszystkim do sokratejskiego sposobu rozumienia kwestii moralnych, czyli do wykrycia tego, co ogólne w rzeczach, […]