PRAWO POWIERZCHNI

PRAWO POWIERZCHNI
SUPERFICIES
Superficies – prawo rzeczowe dziedziczne i zbywalne do odpłatnego korzystania z budynku wzniesionego na cudzym gruncie.
Jak wiadomo w myśl zasady: superficies solo cedit budynek wzniesiony na cudzym gruncie stawał się własnością właściciela gruntu.
Superficjariusz opłacał właścicielowi gruntu roczny czynsz – solarium. Korzystał ze szczególnej ochrony posesoryjnej– interdykt de superficiebus, skuteczny erga omnes. ( […]

POJECIE I RODZAJE SŁUŻEBNOŚCI

POJECIE I RODZAJE SŁUŻEBNOŚCI
SERVITUTES
Służebność (servitutes) jest ograniczonym prawem rzeczowym, które upoważnia uprawnionego do korzystania z rzeczy cudzej w pewien ściśle określony sposób.
Własność daje możliwość do korzystania z rzeczy w zasadzie bez ograniczenia. Służebność natomiast daje prawo do korzystania z rzeczy cudzej, ale w sposób ograniczony i ukierunkowany w zależności od rodzaju służebności.
Wśród serwitutów odróżnia się […]

OCHRONA POSIADANIA

OCHRONA POSIADANIA
Środkami służącymi do ochrony posiadania były INTERDYKTY – na podstawie których pretor zakazywał samowolnego naruszenia posiadania lub nakazywał przywrócenie samowolnie odebranego posiadania dotychczasowemu posiadaczowi; ochrona (w ramach ochrony pozaprocesowej) nosiła nazwę ochrony posesoryjnej:
- odnosiła się zawsze do stanu faktycznego
- nie miały znaczenia zarzuty opierające się na prawie do rzeczy
a pretor ustalał jedynie:
- kto był ostatnim […]

POWSTANIE I ZGAŚNIECIE SŁUZEBNOSCI

POWSTANIE I ZGAŚNIECIE SŁUZEBNOSCI
Powstanie służebności – służebności powstawały z woli osób zainteresowanych, przez czynności prawne. Służebności gruntów wiejskich – jako res mancipi – powstawały przez mancipatio lub in iure cessio; inne – przez in iure cessio. Służebności osobiste – najczęściej w testamencie.
Poza czynnościami prawnymi innymi sposobami ustanawiania służebności były:
- dedukcja (deductio) – właściciel rzeczy przy przenoszeniu […]

PIERWOTNE SPOSOBY NABYCIA WŁASNOŚCI

PIERWOTNE SPOSOBY NABYCIA WŁASNOŚCI
Każde zbywalne prawo podmiotowe, a zatem i prawo własności, można nabyć w sposób pochodny, albo w sposób pierwotny. Do pierwotnych sposobów zaliczamy:
1.ZASIEDZENIE (usucapio) – nabycie własności wskutek ciągłości posiadania przez czas określony prawem. Występowało w dwóch postaciach: starszej – usucapio oraz nowszej – longi temporis praescriptio.
Zasiedzenie miało kłaść koniec sporom dotyczących […]

MANCYPACJA

MANCYPACJA
MANCIPATIO
tj,. obrzęd uchwycenia ręką, była formalnym aktem przeniesienia własności kwirytalnej na rzeczach zaliczanych do res mancipi.
Pierwotnie była kupnem gotówkowym: nabywca kupował pewną rzecz za oznaczoną ilość kruszcu (pierwotnie stanowił on środek płatniczy) odważanego na wadze
Oprócz stron wymagana była obecność 5 kwalifikowanych świadków (dojrzałych mężczyzn, pełnoprawnych obywateli rzymskich) oraz trzymającego wagę (libripens, od libra – waga […]

ZAWŁASZCZENIE

ZAWŁASZCZENIE
OCCUPATIO
Occupatio jest najstarszym sposobem nabycia własności. Zawłaszczenie polegało na objęciu w posiadanie rzeczy niczyjej (res nullius).
W prawie rzymskim zawłaszczeniu podlegały następujące kategorie rzeczy:
- dzikie zwierzęta, ryby, ptactwo  „to wszystko, co chwyta się na ziemi, w morzu i powietrzu”
- rzeczy wyrzucone przez morze np. muszle, perły itd.
- mienie należące do nieprzyjaciela i znajdujące się na terenie państwa rzymskiego […]

POŁĄCZENIE I ZMIESZANIE

POŁĄCZENIE I ZMIESZANIE
Accessio (przyrost, przybytek) prowadziła do nabycia własności na rzeczy ubocznej, która w sposób trwały została złączona z rzeczą główną, stając się pod względem gospodarczym jej częścią składową. Obowiązywała tutaj zasada: accessio cedit principali – „przyrost przypada temu co główne”.
Połączyć się mogły:
1. nieruchomość z nieruchomością – powodem tego były liczne rzeki
• alluvio (przymulisko) – powiększenie jednego […]

PRZEROBIENIE RZECZY

PRZEROBIENIE RZECZY
SPECIFICATIO
Specificatio było obróbka cudzego materiału (bez porozumienia z właścicielem) tak, że powstawała nowa rzecz (nova species).
Wg Sabinianów własność nowej rzeczy winna należeć do właściciela materiału, a wg Prokulianów – do wytwórcy (zawłaszczenie nowej rzeczy jako niczyjej).
Od Paulusa datuje się opinia pośrednia (media sententia), którą przyjął ostatecznie Justynian: jeżeli rzecz da się przywrócić do […]

NABYCIE POŻYTKÓW

NABYCIE POŻYTKÓW
OWOCÓW = fructus
Pożytki (fructus) nabywał w sposób pierwotny na własność: właściciel rzeczy macierzystej, jej posiadacz w dobrej wierze oraz emfiteuta. Stawali się oni właścicielami pożytków w chwili oderwania się ich od rzeczy macierzystej (separatio).
Jej użytkownik nabywał własność pożytków również w sposób pierwotny, ale dopiero w momencie ich pobrania (perceptio). Dzierżawca rzeczy na podstawie stosunku […]