Zastępstwo stron w procesie rzymskim.

Zastępstwo stron w procesie rzymskim.
Strony procesowe
POWÓD – ACTOR, PETITOR
POZWANY – IS CUM QUO AGITUR – PRZECIWKO KTÓREMU TOCZY SIĘ SPÓR
• w procesie cywilnym możliwe było współuczestnictwo procesowe, gdy po stronie powoda lub pozwanego występowało kilka osób (CONSORTES LITIS)
• podstawą rozpoczęcia procesu było posiadanie przez strony ZDOLNOŚCI PROCESOWEJ I LEGITYMACJI PROCESOWEJ
ZDOLNOŚĆ PROCESOWA
Zdolność do występowania w procesie […]

Środki ochrony pozaprocesowej.

Środki ochrony pozaprocesowej.
Środki ochrony poza procesowej stosowane przez pretora na podstawie przysługującego mu IMPERIUM,
- było nieskomplikowane
- sprawne
- pretor na prośbę osoby zainteresowanej zapoznawał się ze sprawą (CAUSAE COGNITIO), a następnie wydawał postanowienie
Środki ochrony pozaprocesowej
- interdykt
- Restitutio in integrum
- Mission in possessionem
INTREDYKT
– nakaz określonego działania lub zaniechania, celem tego środka prawnego – przeciwdziałanie stanowi rzeczy, który […]

Charakterystyka procesu kognicyjnego.

Charakterystyka procesu kognicyjnego.
Cognitio extra ordinem (rozpoznanie poza porządkiem)
Postępowanie nadzwyczajne, druga połowa III wieku, wyparło stopniowo postępowanie zwyczajne
Proces legisakcyjny
Proces formułkowy
Proces kognicyjny -> alternatywnie obok formułkowego w okresie pryncypatu
chronologicznie
1) sędzia był urzędnikiem państwowym reprezentującym cesarza; strony nie miały wpływu na jego wybór
2) nie było podziali na dwie fazy procesowe; postępowanie przebiegało w całości, od początki aż do […]

Przebieg postępowania w procesie kognicyjnym.

Przebieg postępowania w procesie kognicyjnym.
Pozwanie do sądu:
- charakter urzędowego i pisemnego wezwania – LITIS DENUNTIATIO
- doręczane pozwanemu przez specjalnego urzędnika sądowego (EXECUTOR)
- pozwany powinien wówczas:
1. ustosunkować się do treści pozwu na piśmie (LIBELLUS CONTRADICTIONIS)
2. złożyć zabezpieczenie w formie zapłaty określonej sumy pieniędzy (CAUTIO IUDICIO SISTI) że stawi się w sądzie w terminie na rozprawę
Gdy obie […]

Apelacja.

Apelacja.
W procesie republikańskim sędzia prywatny był instancją jedyną, jego wyrok był niezaskarżalny, natomiast w okresie pryncypatu powstała sytuacja odmienna. Jednak apelacja istniała jako w pełni ukształtowana instytucja prawna dopiero w okresie Sewerów.
Następowało przez złożenie, przynajmniej przez jedną ze stron, żądania ponownego rozpoznania sprawy, sędziemu do protokołu lub w piśmie zwanym LIBELLUS APPELLATIONIS
Sędzia, którego wyrok został […]

EGZEKUCJA OSOBISTA

EGZEKUCJA OSOBISTA
W wypadku, kiedy zasądzony pozwany (dłużnik) nie podważał ważności wyroku w postępowaniu wszczętym na podstawie specjalnego powództwa egzekucyjnego, powód – zgodnie ze swoim wyborem – mógł przeprowadzić egzekucję osobistą lub majątkową.
Powód (wierzyciel) na podstawie upoważnienia pretora zabierał pozwanego do wiezienia prywatnego (swego domu) aż do czasu zapłaty lub odpracowania długu. Oddany powodowi niewypłacalny dłużnik […]

WYROK I JEGO PRAWOMOCNOŚĆ

WYROK I JEGO PRAWOMOCNOŚĆ
Wyrok kończył postępowanie apud iudicem czyli sędziowskie rozstrzygnięcie spornej sprawy.
Sąd był zobowiązany do wydania wyroku, posłuch dla nakazu zawartego treści formułki pretorskiej wymuszał pretor w przypadku potrzeby poprzez nakładanie na opornego kary pieniężnej( multa).
Sędzia miał możliwość uchylenia się od obowiązku wydania wyroku jeśli oświadczył, że” sprawa nie jest dla niego jasna”. Jeżeli […]

POSTĘPOWANIE IN IUDICIO [apud iudicem]

POSTĘPOWANIE IN IUDICIO [apud iudicem]
apud iudicem =”u sędziego”
Postępowanie apud iudicem było wolne od formalistyki już w okresie procesu legisakcyjnego i takie pozostało w procesie formułkowym.
W postępowaniu apud iudicem obecność stron nie była konieczna. Rozprawy wyznaczano na godziny przedpołudniowe i jeżeli jedna ze stron nei stawiła się bez usprawiedliwienia – stosowano przepis Ustawy XII […]

LITIS CONTESTATIO I JEJ SKUTKI

LITIS CONTESTATIO I JEJ SKUTKI
Ten akt kończył postępowanie in iure. W procesie legisakcyjnym było to formalne utwierdzenie sporu, czynność dokonywana w obecności pretora. Strony procesowe wzywały świadków „testes estote!” ( bądźcie świadkami”).
W procesie formułkowym natomiast był to akt dokonywany między pretorem a stronami, jego forma nie jest dokładnie znana. Jego treść sprowadzała się do tego, […]

OBRONA POZWANEGO W PROCESIE FORMUŁKOWYM

OBRONA POZWANEGO W PROCESIE FORMUŁKOWYM
Pozwany stawiwszy się przed magistraturą, po zapoznaniu się z roszczeniem oraz jego podstawą prawną, mógł wybrać różne sposoby zachowania się, którymi hipotetycznie mogły być:
1) uznanie roszczenia powoda (confessio in iure)
2) zachowanie bierne, niewdawanie się w spór (indefensio)
3) lub wdanie się w spór poprzez:
a. zanegowanie (zaprzeczenie) roszczenia (negatio)
b. podniesienie zarzutu procesowego (exceptio)
Confessio […]