USTRÓJ SADÓW POWSZECHNYCH OD 1951 R

USTRÓJ SADÓW POWSZECHNYCH OD 1951 R
Istotne nowelizacje prawa dotyczącego sądownictwa powszechnego nastąpiły w latach 1949-1950r. Zlikwidowano przede wszystkim możliwość odwołania się od wyroku w postaci apelacji i kasacji, a zastąpiono je jednym środkiem rewizją. Zniesiono urząd sędziego śledczego, a jego uprawnienia przekazano prokuratorowi. Prokurator decydował m.in.: o zastosowaniu środków zapobiegawczych do aresztowania włącznie. Jako […]

SĄDY SPECJALNE I QUASI - SĄDY W PRL

SĄDY SPECJALNE I QUASI - SĄDY W PRL
Ustanowiono sądy specjalne, niekiedy wręcz quasi- sądy. Były to specjalne sądy karne dla sądzenia zbrodniarzy faszystowsko-hitlerowskich. Najwyższy Trybunał Narodowy oraz Komisja Specjalna do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym. 1) Specjalne sądy karne w liczbie sześciu zostały powołane dekretem PKWN z 12 września 1944r przy sądach apelacyjnych, […]

KOMISJA SPECJALNA DO WALKI Z NADUŻYCIAMI I SZKODNICTWEM GOSPODARCZYM

KOMISJA SPECJALNA DO WALKI Z NADUŻYCIAMI I SZKODNICTWEM GOSPODARCZYM
Komisja Specjalna do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym była quasi- sądem, wzorowanym na modelu radzieckim. Powołana dekretem z 16 listopada 1945r, początkowo jako organ dochodzeniowy, potem jako pozasądowy organ orzekający. Do jej kompetencji należały m.in. sprawy spekulacji, łapownictwa, powodowanie paniki w celu szkodzenia interesom mas […]

SADY TAJNE W PRL

SADY TAJNE W PRL
Historią polskiego wymiaru sprawiedliwości jest już działalność sądów tajnych, tzw. sekcji tajnej w sądownictwie powszechnym w sprawach karnych. Powołana w początkach 1950r w Ministerstwie Sprawiedliwości tajna sekcja rozpatrywała poza trybem ustalonym przez obowiązujące przepisy o postępowaniu karnym, a więc w trybie specjalnym, sprawy o charakterze politycznym uznane za szczególnie groźne dla bezpieczeństwa […]

UDZIAŁ CZYNNIKA LUDOWEGO W WYMIARZE SPRAWIEDLIWOŚCI W PRL

UDZIAŁ CZYNNIKA LUDOWEGO W WYMIARZE SPRAWIEDLIWOŚCI W PRL
Udział czynnika społecznego w wymiarze sprawiedliwości przedstawiały się w udziale składu ławniczego w sądach. W 1944r wprowadzono ławników do sądów wojskowych oraz do specjalnych sądów karnych orzekających w sprawach przestępstw popełnionych przez hitlerowców, a po zniesieniu w 1946r wspomnianych specjalnych sądów karnych- sprawy te przeszły do kompetencji […]

SZKOLENIE PRAWNIKÓW W TRYBIE SPECJALNYM W PRL

SZKOLENIE PRAWNIKÓW W TRYBIE SPECJALNYM W PRL
Do historii wymiaru sprawiedliwości należy też nadzwyczajny tryb przygotowania kadr dla sądów i prokuratur. Nowe kadry powojennego wymiaru sprawiedliwości poza normalnymi studiami prawniczymi, kształcone były też w trybie nadzwyczajnymi, pośpiesznie, np. na 6- miesięcznych kursach prawniczych albo w 2- letniej szkole im. T. Duracza. Dekret z 22 stycznia 1946r, […]

SIERPNIÓWKA” Z 31 VIII 1944

SIERPNIÓWKA” Z 31 VIII 1944
Instrumentami nowej polityki karnej stały się dekrety i ustawy prawno-karne. Pierwszym wśród licznych aktów prawnych o znaczeniu politycznym był dekret z 31 sierpnia 1944r o wymiarze kary dla faszystowsko- hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego. Akt ten przewidywał surową […]

DEKRET O OCHRONIE PAŃSTWA

DEKRET O OCHRONIE PAŃSTWA
Dekret PKWN z 30 października 1944r o ochronie państwa, wydany wobec zaostrzającej się sytuacji politycznej składał się z 11art. zawierających bardzo szerokie dyspozycje obejmujące liczne stany faktyczne. Rozszerzał w sposób kazuistyczne katalog czynów karalnych, nie definiując ich precyzyjnie, zgodnie z wymogami techniki kodyfikacyjnej XX w. Umożliwiało to dyspozycyjnej nauce i wymiarowi […]

MAŁY KODEKS KARNY

MAŁY KODEKS KARNY
Rada Państwa krytycznie oceniła dekret z 16 listopada 1945r jako zbyt liberalny. Jego nowy tekst wprowadzający nowe stany faktyczne i zaostrzający sankcje karne przygotowany został przez Ministra Sprawiedliwości. Dekret ten z 13 czerwca 1946r o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy państwa- zwany także Mały Kodeks Karny zasługuje na krytyczną opinię w […]

DEKRET O FASZYZACJI ŻYCIA PAŃSTWOWEGO

DEKRET O FASZYZACJI ŻYCIA PAŃSTWOWEGO
Działające wyłącznie wstecz przepisy dekretu z 22 stycznia 1946r o odpowiedzialności za klęskę wrześniową i faszyzację życia państwowego umożliwiając karanie legalnych przed I września 1939r działań politycznych i działań w sprawach publicznych skierowanych na nieprecyzyjnie określoną „szkodę narodu lub państwa polskiego”. Obowiązujący do końca grudnia 1969r dekret uznawał za przestępstwa […]