Frank Norris (pełne imię Benjamin Franklin) 1870-1902

Frank Norris (pełne imię Benjamin Franklin) 1870-1902

Nie od początku był pisarzem – jako żołnierz brał udział w wojnie burskiej (raczej jako korespondent), a następnie w wojnie amerykańsko-hiszpańskiej. Na Kubie poznał innego pisarza naturalistę – Stephena Crane, który postanowił osobiście doświadczyć wojny i był tam korespondentem. Norris doszedł do wniosku, że Crane to beztalencie i niespecjalnie go polubił. Norris uczył się też malarstwa w Paryżu (wcześniej), tam właśnie poznał i zafascynował się twórczością Emila Zoli.
Jego pierwsze utwory nie były naturalistyczne – raczej trzeba je zaliczyć do gatunku płaszcza i szpady i romansu historycznego. W 1892 powstało „Yvernelle: A Legend of Feudal France” – nie mógł znaleźć wydawcy i w końcu
za publikacje zapłaciła jego matka.

Następnie były „Vandover and the Brute”, wydana już po jego śmierci, w 1914r.
Na 1899r. i następne przypada szczyt jego naturalistycznej twórczości. „McTeague” – podporządkowany filozoficznym założeniom naturalizmu. Tytułowy McTeague zamordował żonę, która broniła mu dostępu do pieniędzy, a które sama wydawała na różnorakie przyjemności, również natury erotycznej – sypiała w łóżku wyściełanym pieniędzmi. Symboliczne zakończenie to śmierć McTeague’a na pustyni, zaraz przed tym jednak znalazł tam złoto. Pustynia (chodzi o Death Valley, w ogóle ta książka podobie jak „Blix” i „Vandover…” dzieje się w San Francisco, gdzie mieszkał i które zapamiętale i naturalistycznie opisywał) symbolicznie zestawiamy z bogactwem i pieniędzmi, ekscesy żony i morderstwo to świadectwo niskich ludzkich popędów, przypadkowe znalezienie bogactwa na pustyni przed śmiercią – po pierwsze pokazanie, że McTeague znajduje majątek u źródeł swojego pochodzenia, a nie odziedzicza, poza tym ironiczne pokazanie, że życiem ludzkim kieruje przypadek.

„Epos z pszenicy” – trylogia o farmerach.(a konkretniej o produkcji pszenicy w pierwszej części, spekulacji i sprzedaży w Chicago w drugiej i konsumpcji w Europie w trzeciej)
Pierwszy tom z 1901r. nosił tytuł „The Octopus” – i opisywał konflikt farmerów z Southern-Pacific Railroad i znów zawiera krytyczne sądy o człowieku i jego prymitywnym instynkcie - zarówno farmerom jak i trustowi zależy tylko na pieniądzach.
„The Pit” (polski tytuł „Giełda”) – to dalsze losy farmerów. W końcu ostatnia część – „The Wolf” - nie został ukończony.
W eposie tym mamy 3 warstwy znaczeniowe – 1) warstwa krytyki społecznej 2)filozoficzna – darwinizm, instynkty, 3)symboliczna – pszenica to witalna siła, jednocześnie opozycja ludzkiej chciwości, jest czysta i samodzielna (pszenico, pszenico, jak cię węgorek pszeniczny (Anguina tritici )dojedzie to jeszcze zatęsknisz za człowiekiem)

Norris nie zgadzał się z Zolą, że naturalizm to filozofia; dla niego była to tylko technika pisarska. Nie nazywał się realistą, bo jego zdaniem realizm był zbyt optymistycznie nastawiony do życia. Tylko naturaliści pokazywali rzeczywistość prawdziwą.

W 1903r. ukazał się zbiór esejów o literaturze i teorii pt. „The Responsibilities of a Novelist”: pisarz powinien wszystko podporządkować prawdzie, nawet własny interes i sławę

W 1898r. wydaje „Moran of the Lady Letty”, romans historyczny (to była jego pierwsza opublikowana książka), w 1899r. “Blix” – autobiografię (fabularyzowana)..
W 1900r. “A Man’s Woman” („Kobieta mężczyzny”), pod mocnym wpływem Jacka Londona.

Już po jego śmierci ukazały się trzy zbiory opowiadań, z wyraźnymi echami Zoli i Kiplinga: „Wheat and Other Stories” w 1903r., „The Circle” 1909r. (trzeciego dołeczek nie wymienił)

Comments are closed.