. Geneza i natura zróżnicowania kulturowego społeczeństwa amerykańskiego

. Geneza i natura zróżnicowania kulturowego społeczeństwa amerykańskiego

Pluralistyczny model struktury społecznej Stanów Zjednoczonych opiera się na głównym założeniu o wielopostaciowości i wielowymiarowości jego poszczególnych elementów w wymiarach: rasowym etnicznym, wyznaniowym, językowym i klasowo-warstwowym. Pluralizm amerykański opiera się nie na jakimś zespole założeń ideologiczno-światopoglądowych przyjętych a priori, lecz na osobistych doświadczeniach i przeżyciach jednostek biorących udział w procesach kolonizacji, migracji, a następnie asymilacji.
Założenia amerykańskiego pluralizmu bazowały w początkowej fazie amerykańskiego procesu narodotwórczego na gruncie nominalnych stwierdzeń o wielości i odrębności zjawisk tworzących świat społeczny, bez prób ustalania panujących pomiędzy nimi relacji. Konstrukcja amerykańskiej wieloetnicznej, mieszanej rasowo, zróżnicowanej wyznaniowo rzeczywistości społecznej opiera się na szerokiej ofercie różnorodności kulturowej.
Najprostszą formą wielokulturowości i pluralizmu jest dwujęzyczność oraz dwukulturowość. Bikulturalizm jest następstwem uczestnictwa w dwóch systemach społecznych, przy czym proporcje udziału elementów jednego i drugiego z nich ulegają dynamicznej rekonfiguracji. Dystans emigrantów do nowego otoczenia społecznego z upływem czasu maleje, natomiast więź z kulturą macierzystą stopniowo słabnie i zmienia swój charakter i funkcje. Utrzymuje się natomiast zjawisko dwujęzyczności, przy czym sentyment do macierzystego języka odżywa niekiedy w kolejnych pokoleniach dzieci imigrantów. Przykładowo, historia polityki dwujęzyczności w Stanach Zjednoczonych jest wyjątkowo ciekawa; niespójna oraz obciążona sprzecznymi nastawieniami emocjonalnymi. Dwujęzyczność imigrantów utrzymywała się właściwie w różnym zakresie od początku istnienia kolonii, choć problem wyboru odpowiedniej polityki edukacyjnej narastał w Stanach Zjednoczonych wraz z napływem imigrantów nie-angielskojęzycznych. Sytuacja wyklarowała się na korzyść języków imigrantów dopiero po II wojnie światowej, w latach 50-tych, gdy napłynęły do Stanów Zjednoczonych liczne fale imigrantów hiszpańskojęzycznych. W 1968 wydano Bilingual Education Act, który nakazywał wprowadzenie do szkół nauki języków ojczystych poszczególnych grup etnicznych. Według tego programu dzieci imigrantów miały być uczone wszystkich przedmiotów w języku ojczystym, przynajmniej do czasu, dopóki nie opanują znajomości języka angielskiego. Dopiero później miały być przydzielane do normalnych klas.
W latach 1970-1974 toczył się słynny i precedensowy proces sądowy Law vs. Nichols. Grupa Chińczyków oskarżyła władze San Francisco o dyskryminację ich dzieci. Uczono je w języku angielskim, naruszając ustawę z 1969 roku. Wyrok zapadł na korzyść Chińczyków. Okręgi, które nie dostosowały się do orzeczenia sądu, ryzykowały utratę środków pieniężnych pochodzących z funduszu federalnego. W 1977 U.S. Office of Education wyasygnował 115 ml $ w ponad 500 okręgach na realizację programów bilingwialnych. Dodatkowo dokształcono 25 000 nauczycieli w 68 językach, oraz 7 eskimoskich a także 20 indiańskich. Programy dwujęzyczności realizowane są obecnie w Stanach Zjednoczonych na dwu poziomach: 1. Bilingual Transitional Programs; nauka przedmiotów w języku ojczystym i intensywna nauka angielskiego. 2. Bilingual-Bicultural Programs; język ojczysty na równi z angielskim.
W następstwie wszystkich prawnych regulacji oraz rosnącej ilości imigrantów – w dekadzie lat 90-tych XX w. przybyło ich do Stanów Zjednoczonych ponad 13 milionów, w dekadzie lat 80-tych około 8 milionów – znacząco zwiększył się odsetek osób deklarujących jako język macierzysty inny niż angielski. Przy około 33 milionowej populacji Amerykanów urodzonych poza granicami Stanów Zjednoczonych, aż 47 milionów osób deklaruje posługiwanie się językiem macierzystym chętniej i bieglej niż językiem angielskim. Ponad 28 milionów spośród nich to hiszpańskojęzyczni członkowie mniejszości latynoskiej, głównie Meksykanie.
Utrzymywanie się tradycji etnicznych, w tym obyczajów, religii, a zwłaszcza języka, nakłada się na proces rewitalizacji więzi plemiennej i afro-amerykańskiej, zwłaszcza wśród członków mniejszości rasowych: indiańskiej, czarnej i azjatyckiej. Odżywa zjawisko bilingwizmu i dwukulturowości, stając się w wielu środowiskach etnicznych, w tym w pewnej mierze wśród białych zbiorowości, np. polonijnej, coraz wyraźniejszą normą kulturową. Upowszechnia się wśród Amerykanów przekonanie, że dwujęzyczność przy znajomości języka i kultury przodków nie zubaża, lecz wzbogaca osobowość i przyczynia się do bardziej harmonijnego oraz efektywnego funkcjonowania jednostek a także grup w społeczeństwie. Coraz częstszy staje się zarazem typ tożsamości pluralistycznej, polegającej na łączeniu elementów dziedzictwa rozmaitych grup rasowych, etnicznych i wyznaniowych. Nie jest to jeszcze wciąż dominujący rodzaj tożsamości, ale odzwierciedla on kulturowe oraz psychologiczne podstawy pluralizmu społeczeństwa amerykańskiego. Pluralizm ten, konkretyzuje się w różnych postaciach i przejawach wielokulturowości, zwłaszcza na skali zróżnicowania rasowego, etnicznego oraz wyznaniowego. Odzwierciedla się on także w typach tożsamości kulturowej Amerykanów, szczególnie wyraźnie różnicujących się zależnie od przynależności pokoleniowej, pochodzenia rasowego, rodowodu etnicznego bądź wyznania.

Comments are closed.