Organizacja chromatyny:

Organizacja chromatyny:

Chromatyna – to kompleks nukleoproteinowy , włóknista substancja występująca w jądrze komórkowym, zbudowana z DNA, histonów, RNA i niehistonowych białek. Stanowi główny składnik chromosomów.

Budowa chromatyny:
Podstawowymi jednostkami strukturalnymi chromatyny są nuklesomy, które łączą się ze sobą w ściśle określony sposób i tworzą łańcuchy, Nukleosom to kompleks złożony z zasadowych białek zwanych histonami i z odcinka DNA o długości ok. 200 par zasad. Zbudowaną z nukleosomów nić chromatyny porównywano do sznura pereł lub do koralików na sznurku. Te koraliki to białka histony.
Podstawową klasyfikacją histonów jest obok masy cząsteczkowej ilośiowy stosunek lizyn do argininy oraz ilościow stosunek aminokwsów bogate w lizynę- H1, średnio bogate w lizynę H2A i H2B i bogate w arginię histony H3 i H4. Najbardziej stabilną strukturę ma histon H1.
Histony tworzą rdzeń nukleosomów, na który są nawinięte fragmenty dwuniciowej helisy DNA. Sznur stanowi fragmenty DNA znajdujące się między koralikami, tak zwany łącznikowy DNA. Rdzeń nukleosomu składa się z 8histonów ( oktamer).Histon H1 wiąże się z rdzeniem nukleosomu, z DNA łączącym oraz z cząsteczką histonu H1 sąsiadującego nukleosomu stabilizjąc strukturę. Bierze on również udział w zmniejszaniu odległości między kolejnymi nukleosomami.
Występują również białka niehistonowe kóre spełniają funkcje regulatorowe i stabilizujące w chromosamach To cząsteczki o różnym odczynie pH. Grupa to jest stosunkkowo słabo poznana… W porównaniu z histonami ulegaą znacznie szybszym przemianom i są mniej trwałe. Białka strukturalne stanowią 50% białek niehistonowych.Pozostałe fukcjonyją jako enzymy-polimerazykwasów nukleinowych,poteaz,nukleazy,transferazy.
Są również białka regulujące czynność genów, występują jednak one w małych ilościach.
Pierwszym poziomem sfałdowania podstawowej jednostki nukleosomowej, jest wytworzenie wokół siebie wzajemnego splotu, w którym nukleosomy układają się jeden nad drugim wzdłuż osi włókna, po 6 nukleosomów na każdy skręt splotu. Po wykonaniu tego splotu sznurek koralików przybiera postać solenoidu czyli włókna chromatynowego. Następnie owe włókno wytwarza pętle wyższego rzędu tzw. domeny które skracają i pogrubiają włókno chromatynowe. Włókno chromatynowe upakowane i skrócone w opisany wyżej sposób podlega jeszcze końcowej kondensacji i skróceniu, w czasie kolejnych faz mitozy, w chromosomy podziałowe.

Uwzgledniając organizację strukturalną i właściwości czynnościowych wyróżnia się 2 rodzaje chromatyny: euchromatynę i heterochromatynę zwanej również luźną i skondensowaną.
Euchromatyna.
W obrazach uzyskanych przez mikroskop elektronowy ma ona postać bardzo cienkich nici. Składa się z całkowicie rozwiniętych odc. Chromosomów, które są niewidoczne w obrazach uzyskiwanych w mikroskopie świetlnym. Euchromatyna jest czynna transkrypcyjnie co oznacza ze jest dostępna dla zespołów enzymów odpowiadających za procesy syntezy RNA.

heterochromatyna
Najsilniej skondensowana, nieaktywna chromatyna stanowi zazwyczaj około 10% chromosomu interfazwego,w jądrach komórek ssaków przede wszystkim wokół centromeru oraz na końcach chromosomów. Wyróżnia się dwa rodzaje heterochromatyny: konstytucyjną oraz fakultatywną. Różnią się tym iż ta pierwsza ma większą ilość zasad AT, a fakultatywna może zmieniać stopień zbitości. Maksymalna kondensacja chromosomów uniemożliwia transkrypcję. Jądro o zbitej chromatynie występuje w limfocytach i plemnikach,

Comments are closed.