CZYNNIKI RYZYKA ZWIĄZANE Z WYSTĘPOWANIEM

CZYNNIKI RYZYKA ZWIĄZANE Z WYSTĘPOWANIEM
SCHORZEŃ UKŁADU ODDECHOWEGO U BYDŁA.

U podstaw czynników ryzyka związanego z występowaniem schorzeń układu oddechowego u bydła znajduje się szeroko pojęta zoohigiena, dobrostan zwierząt, mikroklimat, żywienie, wreszcie obsługa i hodowca. Złe warunki hodowli, bezpośrednio przyczyniają się do obniżenia odporności zwierząt, pojawiają się problemy ze zdrowiem, za których wystąpienie odpowiada hodowca, czego często nie jest świadomy ze względu na małą wiedzę hodowlaną.
W tym referacie postaramy się zwrócić uwagę na najważniejsze aspekty związane z problemem występowania problemów zdrowia związanych z układem oddechowym.

Miejsce hodowli [budynki inwentarskie].
Budynki inwentarskie są miejscem, w którym bydło spędza większą część swojego życia. W tym miejscu, trzeba pamiętać o higienie obór, która jest niezbędna do utrzymania zdrowia zwierząt. W budynkach należy przeprowadzać zabiegi dezynfekcyjne, w celu wyeliminowania groźnych patogenów dla zwierząt. Zabiegi takie dobrze przeprowadzać wiosną, która jest odpowiednią porą porządków. Wynika to z tego, że przy tradycyjnym chowie zimą dochodzi do tzw. zmęczenia biologicznego pomieszczeń. Często w wyniku wilgoci, brudu, resztek paszy, tworzą się doskonałe warunki do rozwoju patogenów, których obecność jest czynnikiem ryzyka dla zdrowia zwierząt.

Mikroklimat budynków inwentarskich.
Zwierzęta muszą przebywać w odpowiednich dla siebie warunkach. Uwagę należy skoncentrować zwłaszcza na temperaturze, wilgotności, oraz przepływem powietrza w strefach przebywania zwierząt. W oborach stosować należy wentylację, zwykle grawitacyjną, aby wymiana powietrza była odpowiednia. Ilość powietrza na godzinę na sztukę dorosłą powinna wynosić 60-300 m3, prędkość ruchu powietrza 0,1-0,3 m/s. Właściwa wentylacja powinna usunąć nadmiar pary wodnej, aby wilgotność była na poziomie do 80%. Temperatura optymalna nie powinna przekraczać 16°C. Spełnienie warunków mikroklimatu jest fundamentem prawidłowego funkcjonowania układu oddechowego bydła, wszelkie odchylenia przyczyniają się do wystąpienia schorzeń.

Zanieczyszczenia środowiska budynków inwentarskich.
W toku produkcji zwierzęcej powstają gazy amoniak, H2S, metan, i inne, oraz ciekłe zanieczyszczenia. Związki te są bardzo niebezpieczne dla dróg oddechowych bydła, dlatego należy zwrócić na nie szczególną uwagę. Emisję ich można ograniczyć, przez zwiększenie czystości, poprawienie organizacji żywienia, stosowanie środków zmniejszających wydzielanie gazów, stosowanie podłóg szczelinowych, właściwym składowaniem odchodów.
Poziom związków wymienionych wyżej musi być rygorystycznie badany i utrzymywany na wymaganym poziomie, w przeciwnym razie, pojawią się problemy zdrowotne układu oddechowego zwierząt, z początku niewydolności oddechowej, dalej stanów zapalnych, będących bramą wejścia dla patogenów. I tak poziom gazów szkodliwych powinien być następujący; CO2-0,03%, NH3-30ppm, H2S-10ppm.

Żywienie.
Zwierzęta powinny być odpowiednio żywione, uwagę zwrócić należy na dostarczenie odpowiedniej ilości witamin, mikro i makroelementów, na odpowiednie ułożenie dawki pokarmowej. Bardzo ważna w schorzeniach układu oddechowego jest temperatura podawanej paszy, szczególnie wody. W zimie powinna ona mieć przynajmniej 10 C. Wykazano, że cielęta, które dostawały wodę do woli od pierwszych dni życia o temp. 30 C miały o 24% większą masę, lepiej się rozwijały, miały lepsze przyrosty.

Obsługa.
Zwierzęta są bardzo wrażliwe na podejście obsługi. Kompetentna obsługa, to połowa sukcesu z chorobami układu oddechowego i nie tylko. Zwierzęta, z którymi obsługa źle się obchodzi reagują stresem, co pociąga za sobą łańcuch problemów. Dochodzi do nadmiernego wytwarzania sterydów nadnerczowych i w konsekwencji immunosupresji. Znacznie spada odporność zwierząt, co prowadzi do zwiększenia ryzyka zachorowania. Dlatego dobór obsługi jest bardzo ważny, i powinien być przemyślany, weryfikowany na podstawie wykonywanych obowiązków.

Koncentracja uwagi na zwierzętach poszczególnych grup wiekowych.
Największe znaczenie ma opieka nad cielętami. W pierwszych dniach życia niezbędnym pokarmem jest siara. Zawarte w niej przeciwciała odpornościowe chronią oseska przed patogenami. Błędem jest późne podanie siary, oraz podawanie jej małej ilości. Cielęta powinny dostać siarę do 2 godzin po urodzeniu się. Powinny otrzymać siarę odpowiednią, czyli bogatą w przeciwciała na poziomie ok. 90 g/l, cielęta powinny mieć poziom immunoglobulin w surowicy po 48 h na poziomie 15g/l.
W prawidłowym rozwoju cieląt odgrywa także ważną rolę czas porodu. Trzeba tutaj zapewnić krowie właściwe wydezynfekowaną porodówkę, i umiejętnie fachowo udzielać pomocy porodowej.
Cielęta należy trzymać do 7 dnia życia w osobnych kojcach, po 2 tygodniach można połączyć zwierzęta w grupy. Należy oddzielić poszczególne grupy wiekowe zwierząt od siebie, aby nie dochodziło do transmisji patogenów.
Zwierzęta starsze potrzebują mniej opieki, od cieląt, którym zapewnienie dobrego startu gwarantuje obsługa, spełniając obowiązki w sposób prawidłowy, i odpowiedzialny.
Tak więc pierwsze godziny życia cieląt często decydują o powodzeniu hodowli, o dobrym zabezpieczeniu przed patogenami także układu oddechowego.

Comments are closed.