HIERARCHIA STADNA ŚWIŃ

HIERARCHIA STADNA ŚWIŃ
Grupowe utrzymywanie świń jest naturalnym sposobem chowu i wiąże się ze zjawiskiem porządku socjalnego. Najwcześniejsze przejawy porządku socjalnego można zaobserwować w pierwszych dniach po urodzeniu prosiąt, kiedy w czasie kolejnych ssań poszczególne osobniki starają się zająć najbardziej mleczne sutki ( przednie sutki ). Zależność ta zwana jest hierarchią ssania lub porządkiem sutkowym. Ustalony porządek sutkowy może pozostać ważny ( obowiązujący ) także po odsadzeniu prosiąt, jeśli grupa jest utrzymywana nadal w dotychczasowym składzie.
Kiedy prosięta z różnych miotów lub pochodzące od nieznanych loch zostają zgrupowane, dochodzi do gwałtownych walk, które trwają przeważnie 30 – 60 min, aż zostanie wyłonione zwierzę dominujące. Potem intensywność walk powoli się zmniejsza i po 24 – 48 godz zostaje ustalona hierarchia w grupie – świnie potrafią rozpoznać i zapamiętać zajmowane przez siebie pozycje w hierarchii.
Naturalnym zachowaniem zwierząt żyjących w grupach, z którego następnie wynika hierarchia dominacji, jest dążenie poszczególnych osobników do osiągnięcia możliwie wysokiej rangi socjalnej.
Podobnie jak w grupie prosiąt, tak i później w zespołach zwierząt starszych można wyróżnić 5 poziomów hierarchicznych, do których przypisuje się poszczególne osobniki:
• DOMINANTY – osobniki chętnie podejmujące walki i zazwyczaj wygrywające
• SUBDOMINANTY – osobniki stające do walki chętnie, ustępujące tylko dominantom
• PODPORZĄDKOWANE – osobniki niezbyt często stające do walki, przegrywające tylko ze zwierzętami wyższymi rangą
• OPANOWANE – rzadko walczące i przeważnie przegrywające walki
• MARGINESOWE – unikające walk lub podejmujące je sporadycznie i z reguły przegrywajace
Nie zawsze jest możliwe tak dokładne zaszeregowanie poszczególnych osobników do określonego poziomu w hierarchii, jednak bez trudności można wskazać osobniki dominujące i marginesowe.
Stabilność i utrzymanie porządku nominacyjnego zależy od zdolności zapamiętywania i wzajemnego rozpoznawania rangi poszczególnych zwierząt w grupie. Ustalona hierarchia dominacji jest stosunkowo stabilna, dopóki nie zaistnieją jakieś głębokie zmiany w środowisku kojca, bądź w stanie zdrowia zwierząt w nim utrzymywanych. Mogą wówczas wystąpić niewielkie zmiany w szeregu nominacyjnym. Świnie rozpoznają się zarówno wzrokowo jak i węchowo. Usunięcie jakiejkolwiek świni z ustalonej grupy nie zmienia porządku nadrzędności u pozostałych zwierząt. Okres izolacji i akceptacji po powrocie do grupy zależy od pozycji społecznej usuniętego osobnika. Zwierzę ze szczytu hierarchii może bezpiecznie powrócić i zająć swoją poprzednią pozycję społeczną po 25 dniach, podczas gdy świnia będąca najniżej w tej hierarchii będzie atakowana przez resztę grupy już po 3 dniach nieobecności.
U świń panuje więc liniowa hierarchia. Dominująca świnia jest szefem, co się okazuje np. przy jedzeniu,a druga w hierarchii świnia jest podległa pierwszej, ale poprzedza wszystkie inne; natomiast najniższa w rankingu świnia podlega wszystkim pozostałym.
Na zachowanie stadne składają się 3 elementy:
• swoista agresja
• sygnały uległości
• akceptacja tej uległości
Kiedy dwie świnie znajdą się w sytuacji konkurencyjnej ( np. przy jedzeniu ) – walczą, a następnie przegrana odchodzi. Jeśli taka sytuacja się powtarza z podobnym rezultatem przegrywająca świnia poddaje się już na sam sygnał do ataku.
Także zajmowanie miejsc legowiskowych odbywa się w ściśle określonym porządku. Osobniki dominujące zajmują miejsca pośrodku grupy, gdzie panują najkorzystniejsze warunki termiczne. Na obrzeżach grupy znajdują się osobniki o niskiej randze socjalnej.
W niekorzystnych warunkach termicznych zwierzęta leżące na obwodzie grupy szybko się ochładzają, budzą i – w celu ogrzania – próbują się dostać do jej środka. Takie próby zmiany miejsca leżenia trwają dopóki na zewnątrz leżącej grupy nie znajdzie się osobnik z wyższego poziomu w hierarchii. Jego gwałtowne powstanie powoduje poruszenie w całej grupie i układanie się w legowisku na nowo, z osobnikami dominującymi zajmującymi znów miejsca środkowe.

Comments are closed.