Znaczenie chorób zakaźnych

Znaczenie chorób zakaźnych
 ogromne 
 430 r p.n.e. zaraza w Atenach zabiła 1/3 ludności kończąc „złoty wiek” Aten
 w 166 r n.e. zaraza (ospa, odra, dżuma) spustoszyła Imperium Rzymskie zabijając w Europie 4-7 mln ludzi
 około 160 r dżuma doprowadziła do upadku chińskiej dynastii Han
 1346-1350 dżuma zabiła ponad 1/3 ludności Europy
 Tyfus wielokrotnie zmieniał bieg kampanii wojennych (np. Napoleon w Rosji stracił 70% wojska)
 Cholera, czerwonka, trąd, ospa, syfilis, malaria, gruźlica, odra itp.
 1918 r grypa zabiła 20 mln ludzi na świcie („Hiszpanka”)

Rocznie umiera ponad 17 mln ludzi na choroby zakaźne (głównie „trzeci świat”)
• Zapalenie płuc – 4,4 mln (gł. dzieci)
• Biegunki – 3,1 mln (gł. dzieci)
• Gruźlica – 3,1 mln (gł. dorośli)
• Malaria – 2,1 mln
• WZW B – 1,1 mln
• AIDS – ponad 1,0 mln
• Odra – ponad 1 mln dzieci
• Tężec – prawie 0,5 mln noworodków
• Koklusz – ponad 0,335 mln dzieci

Księgosusz – pomór bydła
 Od IV w. w Europie, roznoszony podczas wojen, wędrówek ludó
 W XVIII w. padło 200 mln krów w Europie (bezpośredni bodziec dla rozwoju weterynarii)
 Koniec XIX w. padło 90-95% bydła Afryki I głód u ludzi

Pryszczyca
 Od XVI w. liczne epizootie w Europie. W Polsce 1951-57 ponad 600000 bydła zachorowało, potem znowu 1959-67

Historia poznawania chorób zakaźnych
- Problem od zarania dziejów, opisy w starożytności
- „gniew Bogów” czy złych duchów
- Hipokrates dostrzega zaraźliwość („wyziewy w powietrzu”)
- Arystoteles: świerzb przenosi się przez dotyk
- Koniec Antyku: zarazki mogą być żywe
- Odrodzenie: postęp w zrozumieniu zaraźliwości (np. Dżuma przenosi się przez kontakt lub przez skażone przedmioty)
- Leewenhoek w 1675 r tworzy mikroskop I opisuje d-u, dopiero za 200 lat udowodniono, że są żywe
- Jenner (1796) odkrywa szczepienie przeciw ospie
- Od połowy XIX w. rozwój bakteriologii (Pasteur, Koch)
- Semmelweis (1847) rola dezynfekcji rak w położnictwie
- Koniec XIX w. odkryto wirusy (zarazek przesączalny) – Iwanowski, Loeffler, Frosch
- A sto lat później prionów

Historia zwalczania chorób zakaźnych zwierząt
- Starożytność – Średniowiecze – metody irracjonalne
- Odrodzenie – pierwsze zarządzenia racjonalne np.:
• 1552 wąglik w Wenecji: zabroniono sprzedaży wołowiny
• Potem zarządzenia o tzw. aftyzacji przy pryszczycy
- XVII w. 200 mln bydła padło na księgosusz w Europie
• Na wielu granicach wprowadzono kwarantanny
- a. Lancizi (lekarz papieski) opracował przepisy (izolacja lub zabicie chorego I podejrzanego bydła, zakopywanie zwłok, a mięso niejadalne, zakopywanie mleka, zakaz kontaktu ludzi z chorym bydłem, mycie rąk I twarzy octem przed opuszczeniem zagrody oraz odymienie odzieży, spalanie przedmiotów, bielenie obór, mycie koryt I wiader, zakaz opuszczania zapowietrzonej wsi przez ludzi, kordony)
- 1714 r. Wydział Lekarski w Paryżu publikuje pogląd o przyczynach księgosuszu, deleguje lekarzy do zwalczania
- 1762 r. powstaje pierwsza szkoła weterynaryjne (Lyon)
- Coraz bardziej racjonalne przepisy w różnych krajach
- Lata 40-te XIX w. podstawy administracji weterynaryjnej (policja weterynaryjna)
- Także na ziemiach polskich

„Ustawa policyi weterynaryjnej” – przepisy mające na celu zapobieganie i uśmierzanie chorób 1844 rok

- Pasteur (ok. 1880) wprowadza szczepienie (wścieklizna, wąglik, pasterelloza)
- Behring (1891) odkrywa surowice odpornościowe
- Lata 30-te XX w. Pierwsze sulfonamidy i penicylina
- Początki współpracy międzynarodowej w zwalczaniu chorób zakaźnych
• Międzynarodowe porozumienie o utworzeniu w Paryżu urzędu do zwalczania epizootii 25/01/1924 r., certyfikowane przez Polskę 1/04/1924 roku
- Komisja Europejska – organ wykonawczy zarządzający złożony z 20 komisarzy oraz 24 Dyrekcji Generalnych, 24-y to „Ochrona Konsumenta” z Biurem Weterynarii
- Ustawa z dnia 24/04/1997 roku o zwalczaniu chorób zakaźnych, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz inspekcji weterynaryjnej
• 61 chorób zwalczanych z urzędu, podzielone na 2 grupy:
o Pierwsza grupa – obowiązek rejestracji i zwalczania (24 choroby)
o Druga grupa – obowiązek rejestracji (41 chorób)

Comments are closed.