Wprowadzenie do zagadnień płodności.

Wprowadzenie do zagadnień płodności.

Rozród zwierząt charakteryzuje się dwoma podstawowymi cechami:
- rytmicznością – rytmicznie przebiegające porody;
- cyklicznością – cykle płciowe.

Podstawowe właściwości reprodukcyjne zwierząt:
- płodność (fertilitas) – zdolność wydawania na świat potomstwa zdolnego do życia;
- plenność (fecunditas) – liczba potomstwa wydanego na świat w czasie jednego porodu.

Płodność (fertilitas, fertility):
- w odniesieniu do samców oznacza zdolność do zapłodnienia samicy (zdolność do wytwarzania plemników i do krycia samicy);
- w odniesieniu do samicy to zdolność do zajścia w ciążę i urodzenia zdrowego potomstwa, zdolnego do odchowu.

Płodność obniżona (subfertilitas) – czasowo obniżona przydatność zwierzęcia do reprodukcji (na tle czynników wewnętrznych organizmu i zewnętrznych).

Niepłodność (infertilitas):
- przejściowa nieprzydatność zwierzęcia do reprodukcji;
- krowa niepłodna daje cielę co 2-3 lata.

Jałowość (sterilitas) – trwała niepłodność.

Czynniki wpływające na płodność:
- czynniki pierwotne (dziedziczne i wrodzone);
- czynniki wtórne (środowiskowe);
- wzajemne oddziaływanie obu grup na siebie.

Czynniki pierwotne:
1. Niedorozwój i zniekształcenie narządów rozrodczych:
- niedorozwój gonad – hipoplazja;
- brak (aplazja) dróg wyprowadzających komórki płciowe u samców i samic.
2. Zaburzenia w wydzielaniu wewnętrznym:
- zwyrodnienie jajników;
- zaburzenie przebiegu jajeczkowania;
- zaburzenia cyklu rujowego;
- zaburzenia odruchów (u samców);
- zaburzenia przebiegu spermatogenezy (u samców).

Czynniki wtórne:
1. Zmiany anatomiczne lub czynnościowe powstałe w następstwie przebytych chorób zakaźnych (gruźlica, bruceloza, IBR, IPV, rzęsistkowica, choroba mątwikowa).
2. Niewłaściwe żywienie.
3. Niewłaściwa organizacja rozrodu:
- słaba wykrywalność rui;
- zła jakość nasienia (zależy od sposobu konserwowania, higieny pozyskiwania, higieny obróbki, temperatury);
- niewłaściwa higiena (inseminacji, samej hodowli);
- zła technika (inseminacji – np. nasienie powinno wprowadzać się jak najgłębiej, do trzonu macicy);
- nieumiejętne sterowanie hormonalne (brak znajomości cyklu, nie przeprowadzenie wywiadu);
- czynnik ludzki (wszystko, co dotyczy zwierzęcia, powinno być w jego dokumentacji).

Comments are closed.